Σύντομη παρουσίαση του Εθνικού Δρυμού Βίκου-Αώου

Ο Εθνικός Δρυμός Βίκου – Αώου βρίσκεται στο νομό Ιωαννίνων, ΒΔ της πόλης των Ιωαννίνων (μεταξύ 39ο 50’ - 40ο 05’ Β και 20ο 50’ - 20ο 55’ Α). Η περιοχή καθιερώθηκε ως Εθνικός Δρυμός το 1973. Ο Πυρήνας του Δρυμού περιλαμβάνει το φαράγγι του Βίκου και τον ποταμό Βοϊδομάτη, ενώ στην Περιφερειακή Ζώνη εντάσσονται η χαράδρα του Αώου και τμήμα της οροσειράς της Τύμφης. Μέσα στο Δρυμό βρίσκονται τέσσερις οικισμοί (Μεγάλο και Μικρό Πάπιγκο, Βίκος, Μονοδέντρι). Η περιοχή παρουσιάζει έντονο ανάγλυφο με δύο μεγάλα φαράγγια (Βίκου και Αώου) και πολλά μικρότερα, πλαγιές και κορυφές που εκτείνονται σε υψόμετρα από 400 έως 2497 m, ποτάμια ποικίλων μεγεθών, μόνιμης (Βοϊδομάτης, Αώος) και περιοδικής ροής, ενώ τα πετρώματα που κυριαρχούν είναι ασβεστόλιθοι και σε μικρότερο βαθμό δολομίτες και φλύσχες.
 
Το κλίμα της περιοχής μπορεί να χαρακτηριστεί ως ενδιάμεσο μεταξύ Μεσογειακού και Ηπειρωτικού-Μεσογειακού. Ωστόσο, η ποικιλία γεωμορφολογικών παραγόντων έχει ως αποτέλεσμα την διαμόρφωση μεγάλης ποικιλίας μικρομετεωρολογικών συνθηκών. Η αλληλεπίδραση όλων των παραπάνω στοιχείων έχει οδηγήσει στη διαμόρφωση πολλών διαφορετικών τύπων οικοτόπων, ιδιαίτερα πλούσιων σε χλωρίδα και πανίδα.
 
Ο Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου εντάσσεται στην ευρύτερη περιοχή των χωριών του Ζαγορίου. Η οικονομία των 46 χωριών στηριζόταν στο παρελθόν κυρίως στην κτηνοτροφία και την δασική εκμετάλλευση και σε μικρότερο βαθμό στην γεωργία. Σημαντικό ρόλο έπαιξε η μετανάστευση των κατοίκων, η οποία είχε ως αποτέλεσμα αφ’ ενός μεν την βελτίωση της οικονομίας της περιοχής, αφ΄ ετέρου δε την διεκδίκηση προνομιακού καθεστώτος κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Κατά την περίοδο αυτή η περιοχή παρουσίασε την μέγιστη πολιτιστική και οικονομική της ανάπτυξη.
Χαρακτηριστικά στοιχεία της άνθισης αυτής αποτελούν τα πολλά αρχιτεκτονικά μνημεία που υπάρχουν στην περιοχή, αλλά και οι άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών που αναδείχθηκαν. Παράλληλα, από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα τα Ζαγοροχώρια αποτέλεσαν κέντρο λαϊκής ιατρικής με τη δράση των βικογιατρών, οι οποίοι θεωρείται ότι συνέλεγαν και χρησιμοποιούσαν ως πρώτη ύλη φυτά από την χαράδρα του Βίκου.
Στην σημερινή εποχή, η δράση των βικογιατρών έχει σχεδόν εξ ολοκλήρου εκλείψει και αντικατασταθεί από τη σύγχρονη ιατρική. Παρ’ όλα αυτά, σε πολλές περιπτώσεις η σύγχρονη ιατρική έρευνα επιβεβαιώνει την εμπειρική χρήση φυτών από τους βικογιατρούς, καθώς αποδεικνύει ότι χημικές ουσίες που περιέχονται σε αυτά έχουν συγκεκριμένη φαρμακευτική δράση. Σχετικός δικτυακός τόπος του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.